Mir 1738: kiedy dwór przyjeżdżał, robiło się gorąco

Wrzesień 1738 roku nie był szczęśliwy dla Mira. Podczas pobytu w drodze książę zanotował dramatyczną wiadomość o pożarze zamku mirskiego: „Na wieczerzę powracając odebrałem triste nuntium, że zamek Mirski funditus zgorzał, tylko wieża jedna nad kaplicą świętego Krzysztofa na bramie została przez protekcją tego świętego. Ten ogień poszedł z komina, w którym gniazdo było kawcze,… Continue reading Mir 1738: kiedy dwór przyjeżdżał, robiło się gorąco

Jak magnaci żartują

Ach, te żarty magnackie. Jakież dowcipne…Jak sądzicie, jakie jest prawdopodobieństwo, że ścięto głowę jeszcze żywej kobiecie? Nocuię w Przewałach gdzie uczyniono nam relacię że białogłowa chodzi po śmierci, upirzycą została, książę starosta i wszyscy officialistowie rezydenci słudzy przy boku moim będący, w iednej stodole dla bezpieczeństwa pokładli się ze mną unikaiąc strachu tej upirzycy dla czego ią kazałem we… Continue reading Jak magnaci żartują

Męka magnacka

Cóż my wiemy o męce? 1750-06-29 […] stamtąd pojechałem do zamku. żona w mieście będzie stała, a ja jutro biorę lekarstwo, a potem kurację zaczynam wodą, które się nazywają Zelcer vonfer z kozim mlekiem, i już gotując się na te męki, tu w zamku nocuję. 1750-06-30 zacząłem kurację przez lekarstwo na purgans i dobrze mnie… Continue reading Męka magnacka

Pierwsze spotkanie z żoną Franciszką Urszulą Wiśniowiecką

Mój ulubiony epizod z diariusza. Zawsze bardzo utożsamiam się z biedną, brzemienną panią Horaczewską, która z pewnością miała w życiu lepsze chwile, ale akurat trafiła na estetę, który wolał ładniejsze i z prostymi oczami. 1725-02-06 Z rana ruszyliśmy się, w pół drogi popasaliśmy. Przed samym wieczorem stanęliśmy w Czartorysku u jaśnie oświeconych książąt Janusza i… Continue reading Pierwsze spotkanie z żoną Franciszką Urszulą Wiśniowiecką

„Wszystko powiem mamie”: spór Michała Kazimierza Radziwiłła Rybeńki z jego nauczycielem w Wiedniu

Kiedy zostałam matką, zupełnie inaczej spojrzałam na relację między matką a dzieckiem. Choć w pierwszej połowie XVIII wieku rola kobiety była inna, pewne sytuacje wydają się po prostu ponadczasowe. Jedną z nich doskonale ilustruje wpis z diariusza Michała Kazimierza Radziwiłła Rybeńki z początku kwietnia 1722 roku. Młody książę przebywał wówczas w Wiedniu w towarzystwie swojego… Continue reading „Wszystko powiem mamie”: spór Michała Kazimierza Radziwiłła Rybeńki z jego nauczycielem w Wiedniu

Diabeł w butelce: świadectwo Michała Kazimierza Radziwiłła Rybeńki z Wiednia

1 kwietnia 1722 roku w Wiedniu, podczas zwiedzania miasta i jego osobliwości, Wielki Hetman Litewski i mecenas sztuki Michał Kazimierz Radziwiłł Rybeńko odnotował w swoim diariuszu niezwykłe zjawisko. Tego dnia opisał, jak zobaczył szklaną butelkę, w której żyła tajemnicza mucha — poruszała się wewnątrz, lecz gdy zbliżała się do niewielkiego, niezatkanego otworu, zawsze spadała z… Continue reading Diabeł w butelce: świadectwo Michała Kazimierza Radziwiłła Rybeńki z Wiednia

Obchody zapustne w Diariuszu M. K. Radziwiłła Rybeńki

Referat wygłoszony podczas konferencji „Historia, kultura i dziedzictwo dworów w Europie Środkowo-Wschodniej“, Kowno, 24–26 kwietnia 2025 roku. Wielki Hetman i Wojewoda Wileński Wielkiego Księstwa Litewskiego Michał Kazimierz Radziwiłł Rybeńko (1702–1762) był jednym z najbardziej wpływowych magnatów XVIII-wiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Choć oceniany przez historyków niejednoznacznie, Radziwiłł potrafił osiągnąć znaczący wpływ na życie polityczne i społeczne… Continue reading Obchody zapustne w Diariuszu M. K. Radziwiłła Rybeńki

Przy bramie Krakowskiej

„Gdzie? Przy Bramie Krakowskiej!” Dziś tej bramy już nie ma – ale w XVIII wieku Brama Krakowska (lub Brama Przedmieścia, Brama Czerska, Brama Bernardynów) była jednym z głównych punktów wjazdowych do Warszawy od strony Krakowa. Znajdowała się przy placu Zamkowym prowadziła na Krakowskie Przedmieście i była częścią dawnych murów miejskich. Została rozebrana w XIX wieku, podobnie jak… Continue reading Przy bramie Krakowskiej

Kim był Litewski Baron Munchausen?

W tym odcinku rozmawiamy z doktorką Viką Veličkaite. Vika jest historykiem, która bada okres między barokiem a oświeceniem w Wielkim Księstwie Litewskim i jedną niezwykłą osobę – Michała Kazimierza Radziwiłła Rybeńko, który czasami otrzymuje takie epitety jak litewski baron Munchausen. Ale czy rzeczywiście zasłużenie?