{"id":220,"date":"2025-05-18T10:55:17","date_gmt":"2025-05-18T10:55:17","guid":{"rendered":"https:\/\/echorybenki.com\/?p=220"},"modified":"2025-05-18T10:55:17","modified_gmt":"2025-05-18T10:55:17","slug":"pierwsze-spotkanie-z-zona-franciszka-urszula-wisniowiecka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/echorybenki.com\/?p=220","title":{"rendered":"Pierwsze spotkanie z \u017con\u0105 Franciszk\u0105 Urszul\u0105 Wi\u015bniowieck\u0105"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00f3j ulubiony epizod z diariusza. Zawsze bardzo uto\u017csamiam si\u0119 z biedn\u0105, brzemienn\u0105 pani\u0105 Horaczewsk\u0105, kt\u00f3ra z pewno\u015bci\u0105 mia\u0142a w \u017cyciu lepsze chwile, ale akurat trafi\u0142a na estet\u0119, kt\u00f3ry wola\u0142 \u0142adniejsze i z prostymi oczami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1725-02-06<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z rana ruszyli\u015bmy si\u0119, w p\u00f3\u0142 drogi popasali\u015bmy. Przed samym wieczorem stan\u0119li\u015bmy w Czartorysku u ja\u015bnie o\u015bwieconych ksi\u0105\u017c\u0105t Janusza i Teofili z Leszczy\u0144skich Wi\u015bniowieckich, wojewod\u00f3w krakowskich. Zastali\u015bmy tam z ksi\u0119stwem obojgiem marsza\u0142kowstwo nadworne WKL, ksi\u0119cia Micha\u0142a Serwacego Wi\u015bniowieckiego, kanclerza WKL, ichmo\u015bci pa\u0144stwa Macieja i Weronik\u0119 z Konarzewskich, c\u00f3rk\u0119 <em>primi voti<\/em>, ksi\u0119\u017cn\u0119 wojewodzin\u0119 krakowsk\u0105 z Micielskich, chor\u0105\u017cych nadwornych koronnych, i kup\u0119 innych go\u015bci. Tym sposobem wyra\u017cam moje przywitanie ksi\u0119cia, przywita\u0142 si\u0119 wojewoda krakowski, kt\u00f3ry spotka\u0142 u schod\u00f3w ksi\u0119\u017cn\u0119 marsza\u0142kow\u0105. Ksi\u0105\u017c\u0119 poprowadzi\u0142, ja sam wszed\u0142em do pokoju. Zasta\u0142em ksi\u0119\u017cn\u0119 wojewodzin\u0119 krakowsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 lubom zna\u0142, ale b\u0119d\u0105c bardzo m\u0142ody, nie pami\u0119ta\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>A za ni\u0105 wysz\u0142a im\u0107 pani z Mi\u0105stkowskich, Horaczewska \u2013 brzemienna i nie bardzo pi\u0119kna. Jam j\u0105 wzi\u0105\u0142 za ksi\u0119\u017cniczk\u0119 wojewodziank\u0119 ku kominkowi. Ksi\u0119\u017cna stan\u0119\u0142a, zacz\u0119\u0142a ze mn\u0105 m\u00f3wi\u0107 \u2013 nie da\u0142a mi czasu rzuci\u0107 oczyma po pokoju i widzie\u0107 przy oknie stoj\u0105c\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0119 wojewodziank\u0119. Ja tu z ksi\u0119\u017cn\u0105 m\u00f3wi\u0119, a coraz spojrz\u0119 na im\u0107 pani\u0105 Horaczewsk\u0105, to poczynam my\u015ble\u0107: <em>que la curiosit\u00e9 est bien se payer!<\/em> (Ciekawo\u015b\u0107 drogo kosztuje) \u2013 i zaczynam rozpami\u0119tywa\u0107, \u017ce trzeba by\u0142o rady matki s\u0142ucha\u0107, a teraz wda\u0142em si\u0119 w t\u0119 bied\u0119 niewinnie.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym przychodzi im\u0107 pan J\u00f3zef Mi\u0105stkowski, cze\u015bnik pozna\u0144ski, i pyta si\u0119 mnie, czy k\u0142ania\u0142em si\u0119 ksi\u0119\u017cniczce. Ja powiadam: \u201eProsz\u0119 mnie prezentowa\u0107.\u201d Ale ju\u017c to by\u0142o z p\u00f3\u0142 godziny po przybyciu moim. Przyprowadzi\u0142 mnie do ksi\u0119\u017cniczki \u2013 uzna\u0142em, \u017ce m\u0142oda i pi\u0119kna \u2013 jednak\u017ce dla ciemno\u015bci w pokojach, \u017ale <em>illuminowanych<\/em>, nie mog\u0142em <em>discernencyi<\/em> uczyni\u0107. Nied\u0142ugo potem poszli\u015bmy na kolacj\u0119. St\u00f3\u0142 <em>extr\u00eamet<\/em> wielki, i lubo \u015bwiec by\u0142o si\u0142a, ja i tam przypatrzy\u0107 si\u0119 nie mog\u0142em, gdy\u017c ksi\u0119\u017cniczk\u0119 posadzili na jednym ko\u0144cu sto\u0142u, a ja na drugim. Przez \u015bwiece, com m\u00f3g\u0142 widzie\u0107, to mi si\u0119 twarz pi\u0119kn\u0105 zdawa\u0142a, ale oczy \u2013 krzywe. Po kolacji w pokoju ksi\u0119\u017cnym zasiedli\u015bmy za \u0142\u00f3\u017ckiem. Tam dosy\u0107 ciemno by\u0142o. Ksi\u0119\u017cniczka ma\u0142o m\u00f3wi\u0142a, tylko drugie damy. Tego wieczora ani sposobu nie mia\u0142em widzie\u0107 ni twarzy si\u0119, ni rozumu. Poszli\u015bmy do stancji i ca\u0142\u0105 noc nie spa\u0142em, \u017ca\u0142uj\u0105c tu przybycia mego.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>1725-02-05<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p> Wsta\u0142em po niespokojnej nocy z <em>rezolucy\u0105<\/em> powraca\u0107 do O\u0142yki i zaniecha\u0107 t\u0119 konkurencj\u0119. Z rana ksi\u0105\u017c\u0119 m\u00f3j wuj, marsza\u0142ek, do mnie przyszed\u0142 i pyta\u0142 mnie, czy si\u0119 tobie podoba\u0142a dama. Jam nic nie przyzna\u0142, \u017ce godna, pi\u0119kna i zacna \u2013 ale nie dla mnie. \u201eC\u00f3\u017c robi\u0107?\u201d \u2013 powiedzia\u0142em \u2013 \u201eNie wiem, ale prosz\u0119 mnie st\u0105d oswobodzi\u0107, \u017cebym do O\u0142yki powr\u00f3ci\u0142.\u201d Ksi\u0105\u017c\u0119: \u201eTo przynajmniej dzi\u015b tu zabawmy.\u201d Na ten dzie\u0144 pozwoli\u0142em, ale upewni\u0142em, \u017ce mam <em>interessa<\/em> moje i tu zapustowa\u0107 nie b\u0119d\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym ubra\u0142em si\u0119, poszed\u0142em do zamku. Tam do ksi\u0119\u017cnej matki przyszed\u0142szy, w <em>discours<\/em>. Znowu przychodzi do mnie cze\u015bnik pozna\u0144ski i pyta si\u0119: \u201eBy\u0142e\u015b wa\u015b\u0107 w pokoju ksi\u0119\u017cniczki?\u201d \u2013 \u201eNie by\u0142em, nie wiem gdzie.\u201d \u2013 \u201eO, tu, w tym gabinecie ksi\u0119\u017cniczka sypia.\u201d Prosi\u0142em, a\u017ceby mnie wprowadzi\u0142. Wchodzim \u2013 ksi\u0119\u017cniczka w nogach \u0142\u00f3\u017cka swego kl\u0119czy i modli si\u0119. Porwa\u0142a si\u0119 \u2013 \u015bliczna jak Diana.<\/p>\n\n\n\n<p>Ja z ni\u0105 <em>konversuj\u0105c<\/em>, wzi\u0105\u0142em jej ksi\u0105\u017ck\u0119 francusk\u0105. Odtworzywszy, napad\u0142em: \u201e<em>Finis ce que tu as commenc\u00e9, je t\u2019aiderai<\/em>.\u201d (Doko\u0144cz, co zacz\u0105\u0142e\u015b, a ja ci pomog\u0119). Zaraz ten tekst pokaza\u0142em ksi\u0119\u017cniczce i m\u00f3wi\u0142em: \u201eJe\u017celi wa\u015b\u0107 dobrodziejka pozwolisz wed\u0142ug tego tekstu post\u0105pi\u0107\u2026\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142a: \u201eNa woli WXM\u015bci.\u201d Jam r\u0119k\u0119 poca\u0142owa\u0142 \u2013 i od tego momentu kocha\u0107 strasznie zacz\u0105\u0142em i r\u00f3\u017cne <em>discours<\/em> mieli\u015bmy. Z sob\u0105 poszli\u015bmy na obiad. Jam nie jad\u0142, tylkom zasyca\u0142 mi\u0142\u0105 osob\u0105 ksi\u0119\u017cniczki.<\/p>\n\n\n\n<p>Po obiedzie ksi\u0119stwo, ksi\u0105\u017c\u0119 marsza\u0142ek nadworny, prosili, a\u017ceby zosta\u0142 na Zapusty. Ksi\u0105\u017c\u0119 mnie si\u0119 pyta\u0142, je\u017celi chc\u0119 tu zosta\u0107 na Zapusty. Jam prosi\u0142, a\u017ceby si\u0119 determinowa\u0142 zosta\u0107, gdy\u017c \u2013 ju\u017c nie w tym humorze jak rano \u2013 wszystkie znajduj\u0119 w ksi\u0119\u017cniczce <em>perfectiones<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Po obiedzie taniec si\u0119 zacz\u0105\u0142. My z ksi\u0119\u017cniczk\u0105 niewiele ta\u0144cowali\u015bmy \u2013 tylko siedz\u0105c z sob\u0105 gadali. Po kolacji znowu ta\u0144cowali\u015bmy. Coraz bardziej si\u0119 we mnie szerzy\u0142a estymacja ksi\u0119\u017cniczki. Dosy\u0107 \u2013 z zupe\u0142nym ukontentowaniem \u2013 spa\u0107 do stancji poszed\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>I dzi\u015b doznaj\u0119, \u017ce kiedy wola Bo\u017ca co\u015b dyryguje \u2013 to si\u0119 od niej wykr\u0119ci\u0107 nie mo\u017cna. Wczorajsz\u0105 noc \u2013 z turbacyi \u2013 nie spa\u0142em. Dzisiejsz\u0105 \u2013 z ukontentowania \u2013 nie wiem, czy spa\u0107 b\u0119d\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"656\" height=\"846\" src=\"https:\/\/echorybenki.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-221\" srcset=\"https:\/\/echorybenki.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-1.png 656w, https:\/\/echorybenki.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-1-233x300.png 233w\" sizes=\"auto, (max-width: 656px) 100vw, 656px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f3j ulubiony epizod z diariusza. Zawsze bardzo uto\u017csamiam si\u0119 z biedn\u0105, brzemienn\u0105 pani\u0105 Horaczewsk\u0105, kt\u00f3ra z pewno\u015bci\u0105 mia\u0142a w \u017cyciu lepsze chwile, ale akurat trafi\u0142a na estet\u0119, kt\u00f3ry wola\u0142 \u0142adniejsze i z prostymi oczami. 1725-02-06 Z rana ruszyli\u015bmy si\u0119, w p\u00f3\u0142 drogi popasali\u015bmy. Przed samym wieczorem stan\u0119li\u015bmy w Czartorysku u ja\u015bnie o\u015bwieconych ksi\u0105\u017c\u0105t Janusza i&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/echorybenki.com\/?p=220\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Pierwsze spotkanie z \u017con\u0105 Franciszk\u0105 Urszul\u0105 Wi\u015bniowieck\u0105<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,18,16],"tags":[],"class_list":["post-220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciekawostki","category-publikacje-diariusza","category-transkrypcja-diariusza","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":222,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions\/222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}