{"id":162,"date":"2024-03-24T16:11:21","date_gmt":"2024-03-24T16:11:21","guid":{"rendered":"https:\/\/echorybenki.com\/?p=162"},"modified":"2024-03-24T16:14:11","modified_gmt":"2024-03-24T16:14:11","slug":"1719-rok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/echorybenki.com\/?p=162","title":{"rendered":"1719 rok"},"content":{"rendered":"\n

Tak na szybko ponad 2000 stron nie przeczytasz. Trzeba z czego\u015b zacz\u0105\u0107. I zwykle zaczyna si\u0119 od pocz\u0105tku. Tutaj zwykle si\u0119 te\u017c ko\u0144czy. Po autobiograficznej cz\u0119\u015bci w diariuszu nast\u0119puje niesko\u0144czony szereg toponim\u00f3w i obiad\u00f3w. Opadaj\u0105 r\u0119ce. Zanika zainteresowanie. Maciej Kowalski opisa\u0142 swoje rozczarowanie w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: Wpisy s\u0105 jednak bardzo monotonne, Radziwi\u0142\u0142 informuje swych potomk\u00f3w (bo to dla nich przeznaczony by\u0142 diariusz) o tym, \u017ce wsta\u0142, zjad\u0142 \u015bniadanie, by\u0142 na mszy, przejecha\u0142 tyle a tyle mil do jakiej\u015b miejscowo\u015bci, spotka\u0142 si\u0119 z kim\u015b, odby\u0142 rozmowy (nic nie ma o ich tre\u015bci), zjad\u0142 obiad (\u017ceby chocia\u017c napisa\u0142 co podobno), znowu gdzie\u015b jecha\u0142, jad\u0142 kolacj\u0119, czasem przyjmowa\u0142 go\u015bci i szed\u0142 spa\u0107. Spotykamy te\u017c niekiedy jednozdaniow\u0105 informacj\u0119, \u017ce tego dnia \u201eniczem si\u0119 nie bawi\u0142\u201d. Bywa\u0142o, \u017ce pisa\u0142 o trapi\u0105cych go chorobach (zw\u0142aszcza o niestrawno\u015bci i b\u00f3lu g\u0142owy po spo\u017cyciu zbyt du\u017cej ilo\u015bci wina) \u2013 w jakiej\u015b mierze by\u0142 hipochondrykiem. Jedyne ciekawsze fragmenty dotycz\u0105 tury kawalerskiej, jak\u0105 Rybe\u0144ko odbywa\u0142 po krajach Europy Zachodniej w czasach swojej m\u0142odo\u015bci, tak\u017ce pojatemnych zabieg\u00f3w o r\u0119k\u0119 jego przysz\u0142ej \u017cony Franciszki Urszuli z Wi\u015bniowieckich (matka wybranki, Anna Radziwi\u0142\u0142owa, by\u0142a temu ma\u0142\u017ce\u0144stwu przeciwna) oraz dzia\u0142alno\u015bci na sejmikach i sejmach (cho\u0107 i wtedy unika\u0142 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w).<\/em>1<\/sup><\/p>\n\n\n\n

No to i prosz\u0119 sprawdzi\u0107! Rok 1719. <\/p>\n\n\n\n

0008<\/td>6 February.<\/strong> Przyby\u0142 Im pan Krakowski\u00a0do Bia\u0142ej\u00a0morabatur tam [\u2026] ad 10 ejusd\u0119
10 February. <\/strong>Wyprowadzili\u015bmy wszyscy z Ksi\u0119ciem Im\u015bci\u0105 dobrodziejem, gdzie nas prosi\u0142 pro Die 13 do Miendzerzycza, gdzie\u015bmy byli przez 12, 13, 14 po obedzie wyjechali\u015bmy z k\u0105d nas wyprowadza\u0142 a\u017c do Rogo\u017cnicy.
17 February.<\/strong> Zachorowa\u0142a moja siostra Karolina\u00a0na osp\u0119. Martius <\/strong>
11 Martyj<\/strong> M\u00f3j brat m\u0142odszy Hieronim tak\u017ce na osp\u0119 zachorowa\u0142.
18 Martyj<\/strong> Siostra moja Tekla tak\u017ce na osp\u0119 zachorowa\u0142a. 21 Martyj<\/strong> Za m\u0142odu chorowa\u0142em cz\u0119sto. Cz\u0119sto na febr\u0119 tercjan\u0119, do tego co niedziel dwie lub trzy bol g\u0142owy z ci\u0119\u017ckimi miewa\u0142em wymiotami, nast\u0105pi\u0142a odra i te wszystkie s\u0142abo\u015bci trwa\u0142y do ospy, na kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b zachorowa\u0142, po kt\u00f3rej bardzo ci\u0119\u017ckich wrzody wysypa\u0142o i mia\u0142em niezliczon\u0105 liczb\u0119 po ciele i a\u017c do 23 Aprilis z \u0142\u00f3zka nie wstawa\u0142, czym ojca mego bardzo zturbowa\u0142em, \u017ce gry\u017c si\u0119 aby straciwszy in Anno 1725 dw\u00f3ch syn\u00f3w i mnie trzeciego nieposbada\u0142, z kt\u00f3rej alteracji i sam z razu na \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119 potem na puchlin\u0119 D 24 Aprilis zachorowa\u0142 w kt\u00f3rej D 2 Augustus feciit vivere.<\/td><\/tr>
0009<\/td>Vivere. Z wielkim nieszcz\u0119\u015bciem familii a \u017calem majestatu senatu i wszystkich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 mie\u0107, b\u0119d\u0105c trzydzie\u015bci lat ministrem, piecz\u0119tarzem z szed\u0142 z tego \u015bwiata. Z pi\u0119kna duszy dyspozycj\u0105 testamentu nie pisa\u0142 \u017cadnego, gdy\u017c kiedy si\u0119 pytano tak disponet Domum, odpowiedzia\u0142 zostawi\u0119 pod\u015bciw\u0105 \u017con\u0119 i dzieci, to ich wszystko. Im\u015b\u0107 ksi\u0105dz Przebendowski biskup \u0141ucki da\u0142 mu papiesk\u0105 absolucj\u0105 ante ogonem, kt\u00f3ry niech z bogiem odpoczywa, i kto ten punkt czyta\u0107 b\u0119dzie suplikuj\u0119 za dusz\u0119 jego o troje pozdrowienia. Pan B\u00f3g ten uczynek mi\u0142osierdny nagrodzi, zostawi\u0142 nas sze\u015bcioro, to jest Katarzyn\u0119 pann\u0119, drug\u0105 Konstancj\u0105, kt\u00f3r\u0105 ojciec m\u00f3j za \u017cycie wyda\u0142 zam\u0105\u017c za Im pana Jana Sapieh\u0119, kasztelana Trockiego, kt\u00f3ry tylko p\u00f3\u0142 roku z ni\u0105 \u017cy\u0142 i jak si\u0119 pok\u0142\u00f3cili z sob\u0105, to siostra w domu u nas mieszka, mnie Micha\u0142a Kazimierza, Tekl\u0119 pann\u0105, Karolin\u0119 tak\u017ce pann\u0105 i brata mego Hieronima w pi\u0105tym roku. Ja dosy\u0107 zosta\u0142em m\u0142ody ca\u0142ej familii opiekunem i musia\u0142em za m\u0142odu my\u015ble\u0107 o interesach domu.<\/td><\/tr>
0010<\/td>1719 Augustus matka moja zachorowa\u0142a y prawie zdesperowana by\u0142a y nie pr\u0119dzej przysz\u0142a do siebie jak d. 13 septembris.
September <\/strong>
10 September.<\/strong> Jam sam zachorowa\u0142 by\u0142 ci\u0119\u017cko na wymioty, kt\u00f3re pochodzi\u0142y z okazji, \u017cem lubi\u0142 na koniu biega\u0107, przezio nieporachowan\u0105 moc z konia szwank\u00f3w miewa\u0142em, ale zawsze Pan B\u00f3g broni\u0142 nieszcz\u0119\u015bcia, gdym za\u015b przed t\u0105 chorob\u0105 wsiada\u0142 na konia w tym momencie wielka choroba Jego porwa\u0142a, y zemn\u0105 na kamienie przed Gankiem Bialskim rzuci\u0142a z kt\u00f3rej to alteracji, y \u017calu Ojca na wymioty zachorowa\u0142em i trwa\u0142em w niej a\u017c do 28 7bris October <\/strong>
1 October<\/strong> Jecha\u0142em do Janowa do Im\u015bci ksi\u0119dza Prependowskiego Biskupa \u0141uckiego, tego\u017c dnia na noc do Wysokiego do Im\u015bci Pana pisarza Litewskiego Sapiehy, tam przenocowawszy na zajutrz jecha\u0142em do Czarnawczyc na obiad do ksi\u0119cia I\u015b\u0107 wojewody Nowogrodzkiego, stryja mego, tam przenocowawszy do Terespola do Im\u015b pana Hetmana Pocieja, gdzie mi by\u0142 rad y nie pu\u015bci\u0142, a\u017c nazajutrz, po obiedzie sk\u0105d na zad do Bia\u0142ej powr\u00f3ci\u0142em.
15 October<\/strong> Z ksi\u0119\u017cn\u0105 Jejmo\u015bci\u0105 matk\u0105 moj\u0105 wyjecha\u0142em z Bia\u0142ej do Wschowy, na noc do Mi\u0119dzyrzeca i siostra ksi\u0119\u017cniczka Katarzyna by\u0142a z nami w tej<\/td><\/tr>
0011<\/td>W tej drodze
16 October<\/strong> Na popas do Lukowa.
17 October<\/strong> Na popas do Parysowa na noc do Osiecka.
18 October <\/strong>Na popas stan\u0119li\u015bmy w Gorach gdzie\u015b my si\u0119 przewie\u017ali przez Wis\u0142\u0119 na noc do Lesznowoli, y tam bawili\u015bmy a\u017c ad 20 8br
20 October<\/strong> Przejazdem byli\u015bmy u Im pana wojewody P\u0142ockiego w Talentach, na popas do Izdebna, na noc do Miedniewic, z sk\u0105d ksi\u0119\u017cna Jejmsc matka moja jecha\u0142a na noc do Nieborowa, do Im pani Towia\u0144skiej de domo Lubomirskiej podczaszynej koronnej mnie z ksi\u0119\u017cniczk\u0105 Im\u015bci\u0105 Katarzyn\u0105 siostr\u0105 moj\u0105 zostawiwszy w Miedniewiczach.
21 October<\/strong> Obiad jedli\u015bmy w Nieborowie, a wozy poszli na popas do Ruszlina, na noc do pi\u0105tku, gdzie\u015bmy ich dogonili.
22 October<\/strong> Na popas do Krupskiego M\u0142yna na noc do Niemys\u0142owa.
23 October<\/strong> Pod S\u0105dk\u0105wem przewozili\u015bmy si\u0119 na popas do Goszczanowa na noc do Sierzchowa.
24 October<\/strong> Na Popas do Kleszczowa, na noc do Ruszkowa. 25 October<\/strong> Na popas do Krotoszyna, na noc do Kobylan. 26 October<\/strong> Na popas do Punic, na noc do Rudziny.<\/td><\/tr>
0012<\/td>27 October<\/strong> Na noc do D\u0119bowej L\u0119ki o czwier\u0107 mile od Wschowy, y tam stali\u015bmy jedena\u015bcie dni, w tych dniach mia\u0142em te szcz\u0119\u015bcie by\u0107 z ksi\u0119\u017cn\u0105 Jejmo\u015bci\u0105 matk\u0105 moj\u0105 na pokoju i Panu upa\u015b\u0107 do n\u00f3g od kt\u00f3rego otrzyma\u0142em deklaracj\u0105 Starostwa Przemyskiego, ale skutek do Sejmu in Xbri przy padaj\u0105cego od\u0142o\u017cono, i tak infectis rebus wyjechali\u015bmy ze Wschowy. November
8 November<\/strong> Z D\u0119bowej L\u0119ki na popas do Le\u015bnej, gdzie\u015bmy si\u0119 z wozami roz\u0142\u0105czyli, wozy prosto do Cz\u0119stochowy, a my do Wroc\u0142awia i na noc do Czernina.
9 November<\/strong> Na Popas do P\u0142oskow, na noc do Petrowina. 10 November<\/strong> Na popas do Wejdy, na noc do Wroc\u0142awia, gdzie\u015bmy przez 11 y 12.
13 November<\/strong> Ksi\u0119\u017cna Jejmo\u015b\u0107 matka moja odjecha\u0142a na noc do O\u0142awy.
14 November<\/strong> I ja a przyjecha\u0142em do O\u0142awy gdzie\u015bmy Kr\u00f3lewicza Jakuba niezastali, kt\u00f3ry odwozi\u0142 c\u00f3rk\u0119 najm\u0142odsz\u0105 Klementyn\u0119 za pretendenta Angielskiego, ale sam\u0105 kr\u00f3lewiczow\u0105 z dwoma zastali\u015bmy corkami, Kazimir\u0119, kt\u00f3ra in celibatu umar\u0142a i Charlotto, \u00a0<\/td><\/tr>
0013<\/td>z Charlott\u0105 w kt\u00f3rej strasznie si\u0119 pokocha\u0142 i nie oby\u0142a to partia trudna dla mnie tylko ta by\u0142o nie na r\u0119k\u0119 \u017ce Ojca nie zastali\u015bmy. 15 November Wyjechali\u015bmy z O\u0142awy rano, sk\u0105d nas przeprowadza\u0142y kr\u00f3lewny si\u0119 o mil\u0119 a my na popas do Ligoty, na noc do Mledarzowa.
16 November<\/strong> Na popas do Mierzhorza, na noc do Rad\u0142owa.
17 November<\/strong> Na popas do G\u0142obuska, gdzie\u015bmy si\u0119 zjechali z wozami, na noc do Cz\u0119stochowy, gdzie zabawiwszy przez dzie\u0144 18 i 19. Ejusd. Wyjecha\u0142em na popas do Krotejna, na noc do Radomska.
20 November<\/strong> Na popas do Grz\u0119dowa, na noc do Rozprzy. 21 na popas do Welborza, na noc dw Mszczonowa.
22 November<\/strong> Na popas do Nadarzyna, na noc do Warszawy, gdzie\u015bmy si\u0119 bawili ad 26 Ejusd.
26 November<\/strong> Wyjechali\u015bmy do D\u0119bowa na noc
27 November<\/strong> Na popas do Latowicza, na noc do Stoczka. 28 November<\/strong> Na popas do \u0141ukowa, na noc do Mi\u0119dzyrzeca, wozy, a my do Bia\u0142ej na noc i tu<\/td><\/tr>
0014<\/td>I tu bawili\u015bmy od 26 Xbris.
26 November<\/strong> Wyjechali\u015bmy z ksi\u0119\u017cn\u0105 Ims\u0107 dobrodziejk\u0105 matk\u0105 moj\u0105 do Warszawy na reasumpcja m\u0105 Sejmu w Grodnie limitowanego pod Lask\u0105 Im\u015b\u0107 pana Krzysztofa Zawiszy starosty Minskiego. 30 Xbris Zaczynaj\u0105cy y nocowali\u015bmy w Mi\u0119dzyrzecu.
27 November<\/strong> Na Popas do \u0141ukowa, na noc do Stoczka.
28 November<\/strong> Na Popas do Sinicy, na noc do D\u0119bowa. do D\u0119bifa.
29 November<\/strong> Przyjechali\u015bmy do Warszawy obiad
30 November<\/strong> Sejm si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie zacz\u0105\u0142.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

[1] Kowalski, Maciej. \u201e\u017bycie w ci\u0105g\u0142ych rozjazdach \u2013 podr\u00f3\u017cowanie jako formaaktywno\u015bci m\u0142odego magnata w czasach Augusta Mocnego wed\u0142ug diariuszaksi\u0119cia Micha\u0142a Kazimierza Radziwi\u0142\u0142a\u201c. Samotrze\u0107, w kompaniczy z orszakiem? Spo\u0142eczne aspekty podr\u00f3\u017cowania w \u015bredniowieczui w czasach nowo\u017cytnych<\/em>, Monika Saczy\u0144ska, Ewa W\u00f3\u0142kiewicz., 499\u2013515. Warszawa, 2012, s. 500<\/p>\n\n\n

1719<\/a>, <\/span>Transkrypcja diariusza<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tak na szybko ponad 2000 stron nie przeczytasz. Trzeba z czego\u015b zacz\u0105\u0107. I zwykle zaczyna si\u0119 od pocz\u0105tku. Tutaj zwykle si\u0119 te\u017c ko\u0144czy. Po autobiograficznej cz\u0119\u015bci w diariuszu nast\u0119puje niesko\u0144czony szereg toponim\u00f3w i obiad\u00f3w. Opadaj\u0105 r\u0119ce. Zanika zainteresowanie. Maciej Kowalski opisa\u0142 swoje rozczarowanie w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: Wpisy s\u0105 jednak bardzo monotonne, Radziwi\u0142\u0142 informuje swych potomk\u00f3w… Continue reading 1719 rok<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,16],"tags":[],"class_list":["post-162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-24","category-transkrypcja-diariusza","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":165,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions\/165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/echorybenki.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}